BEP Hazırlama, Uygulama ve Başarı Değerlendirilmesi
reklamBEP Hazırlama, Uygulama ve Başarı Değerlendirilmesi
573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında KHK’nın 4/f maddesinde yer alan “Özel eğitim gerektiren bireyler için bireyselleştirilmiş
eğitim plânı geliştirilmesi ve eğitim programlarının bireyselleştirilerek uygulanması esastır.” hükmü BEP hazırlanmasının
yasal açıdan bir zorunluluk olduğunu ifade etmektedir. Eğitsel değerlendirme ve tanılaması ilk kez yapılan
her bireyin eğitim planı özel eğitim değerlendirme kurulu tarafından hazırlanır.
Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nin 72. maddesinde “Özel eğitime ihtiyacı olan öğrencilerin eğitimlerini sürdürdükleri
okul ve kurumlarda, eğitim performansları ve ihtiyaçları doğrultusunda BEP’lerini hazırlamak amacıyla bireyselleştirilmiş
eğitim programı geliştirme biriminin oluşturulacağı” ifade edilir. Bu birimin başkanı olan okul müdürünün
dışında (ya da görevlendireceği müdür yardımcısı), gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmen, bir rehber öğretmen,
bir eğitim programları hazırlamakla görevlendirilen öğretmen, öğrencinin sınıf öğretmeni, öğrencinin dersini
okutan ilgili alan öğretmenleri, öğrencinin velisi, öğrenci ve gerektiğinde görüşlerine başvurulmak üzere özel eğitim
değerlendirme kurulundan bir üye bulunur. BEP geliştirme biriminin oluşturulamayacağı okullar İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri
ve RAM işbirliği ile bu birimin oluşturulmasına ilişkin tedbirler alır.
BEP, öncelikle öğrencinin eğitsel performans düzeyinin tespiti ile başlar. Bu çalışmada öğrencinin sadece akademik
yönden yapıp yapamadıklarına değil gelişim alanlarına ilişkin diğer tespitlere de yer verilmelidir. Eğitsel performans
düzeyinin tespitinde “performans belirleme formu” veya kaba değerlendirme araçları kullanılır. Öğrencinin
güçlü ve zayıf yönlerini ortaya koyan eğitsel performans düzeyinin tespitinden sonra öğrencinin eğitim ihtiyaçları
belirlenir, öğrencinin öğrenme hızı ve özelliği göz önünde tutularak dönem veya yıl sonunda edinebileceği kazanımları
içeren uzun dönemli amaçlar hazırlanır. Uzun dönemli amaçlara ulaşabilmek için kısa dönemli amaçları iyi
belirlemek gerekir. BEP Geliştirme Birimi BEP hazırlarken öğrencinin tanılanması ile birlikte hazırlanan eğitim planından,
bu planda yer alan yıllık amaçlardan yararlanır. Kısa dönemli amaçlar, yıllık amaçlara doğru ilerlerken öğrencinin
göstermesi gereken gözlenebilir, ölçülebilir davranışlardır. Örneğin, öğrencinin okuma-yazma becerisi kazanmasına
ilişkin alınmış yıllık amacın kısa dönemli amaçlarından biri “1. grup sesleri içeren bir metni okuyup yazması” olabilir.
Sınıf veya ders öğretmenleri kaynaştırma öğrencisinin kısa dönemli amaçlarını gerçekleştirecek ders etkinliği için
“Bireyselleştirilmiş Öğretim Planı” hazırlamalıdır. BÖP, bir veya daha fazla ders saati içinde kısa dönemli amacın nasıl
verileceğine ilişkin hazırlanan bir plandır. Eğer öğretmen ders planlarında kaynaştırma öğrencisinin yapacaklarınailişkin amaç, işleniş ve değerlendirmesinde uyarlamalara yer veriyorsa, değerlendirme sonuçlarını öğretim planlarına
yansıtıyorsa ayrıca BÖP hazırlamasına gerek yoktur.
Kaynaştırma yolu ile eğitim gören öğrencilerin başarısının değerlendirilmesi MEB İlköğretim Kurumları Yönetmeliği’nin
47/e maddesinde “Kaynaştırma ve özel eğitim sınıflarında eğitimlerine devam eden öğrencilere, başarısızlıklarından
dolayı sınıf tekrarı yaptırılmaz. Bu öğrencilerin başarısının tespiti, 31/5/2006 tarihli ve 26184 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır.” biçiminde ifade edilmiştir.
Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Başarının değerlendirilmesi” ile ilgili hükmünde ise “… Bulunduğu okulun
eğitim programını veya denkliği olan bir programı izleyen öğrencilerin başarılarının, devam ettikleri okulun sınıf geçme
ve sınavlarla ilgili hükümlerine göre değerlendirileceği, değerlendirmelerde öğrencilerin BEP’lerinin dikkate alınacağı,
öğrencilerin başarılarının değerlendirilmesinde kullanılacak yöntem, teknik, ölçme araçları ve değerlendirme süresi,
değerlendirme zamanı, değerlendirme aralıkları, değerlendirmeden sorumlu kişiler ve değerlendirmenin yapılacağı
ortamın, BEP geliştirme biriminin görüş ve önerileri doğrultusunda belirleneceği ifade edilmektedir.
Kaynaştırma öğrencilerinin başarılarının değerlendirilmesinde;
• Yazma güçlüğü olan öğrenciler ve özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin değerlendirilmesinin sözlü,
sözlü ifadede güçlük yaşayan öğrencilerin değerlendirilmesinin yazılı, yazılı ve sözlü ifade etme becerilerinde
yetersizliği olan bireylerin ise davranışlarının gözlemlenmesi,
• Yazılı sınavların öğrencilerin yetersizlik türüne, eğitim performanslarına ve gelişim özelliklerine göre çeşitlendirilip,
sınavların kısa cevaplı ve az sorulu olarak düzenlenmesi, öğrencilerin, yetersizliklerinden kaynaklanan
güçlüklerini gidermek amacıyla sınavlarda uygun araç-gereç, cihaz ve yöntemlerden yararlandırılacağını,
ihtiyacı olan bireyler için yazılı sınavlarda refakat etmek üzere bir öğretmen görevlendirileceği,
• Görme yetersizliği olan öğrencilerin yazılı sınavlarda Braille yazı olarak verdiği cevapların sınavdan hemen
sonra öğretmenin öğrenciye okutmasıyla değerlendirileceği, bu öğrencilerin, çizimli ve şekilli sorulardan
muaf tutulacağı, az gören öğrenciler için sınav sorularının kalın ve büyük puntolu hazırlanacağı,
• İşitme yetersizliği olan öğrencilerin ilköğretim ve ortaöğretimde, istekleri doğrultusunda yabancı dil programlarındaki
bazı bilgi ve becerilerin öğretiminden veya dersin tamamından muaf tutulabileceği,
• Zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin, dikkat, bellekte tutma ve hatırlama güçlükleri dikkate alınarak daha sık
aralıklarla değerlendirileceği,
• Otistik bireyler ile duygusal ve davranış bozukluğu olan öğrencilerin değerlendirilmesinde, iletişim özellikleri
ile sosyal-duygusal hazır bulunuşluklarının dikkate alınacağı,
• Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan öğrencilerin değerlendirilmesinde, bu öğrencilerin özellikleri
dikkate alınarak daha sık aralıklarla ve kısa süreli sınavların yapılacağı,
• Kas ve sinir sistemi bozukluklarına bağlı motor becerilerde yetersizliği olan öğrencilerin motor beceri gerektiren
derslerin uygulamalı bölümlerinden istekleri doğrultusunda muaf tutulabileceği” ifade edilmiştir
Kaynak: Hoşgeldin öğretmenim rehber kitabı http://iogm.meb.gov.tr/
reklam